تفکر خلاق یکی از مهارت‌هایی است که برای رشد کودکان و کمک به موفقیت آنها بسیار ضروری است. طبق نظر روانشناسان، کودکانی که به مهارت تفکر خلاق مجهز می‌شوند از توانایی حل مسئله برخوردار هستند و در مواجهه با مشکلاتی که در مسیر رسیدن به اهدافشان با آنها روبرو می‌شوند بسیار قوی‌تر برخورد می‌کنند و با تلاش و پشتکار، راه‌حل‌های مختلفی را برای عبور از این مشکلات به کار می‌گیرند.

 

چند سال پیش, زمانیکه کودکی بی همتا وارد دنیایم شد, این مسئله برایم دغدغه ای بزرگ بود که چگونه باید شاکر این نعمت بزرگ باشم و شایستگی خود را برای این هدیه الهی اثبات کنم. با والدین زیادی در ارتباط بودم اما روش‌ها و راه‌حل‌هایی که به کار می‌بردند از نظرم تنها انجام وظایف ابتدایی پدر و مادری بود و به پرورش کودکی توانمند نمی‌انجامید. دوست داشتم به‌گونه‌ای متفاوت از سایر والدینی که می‌دیدم، با کودکم رفتار کنم و کودکم را به‌سوی توانمند بودن هدایت کنم. بسیار مطالعه کردم و با هر کتابی که می‌خواندم نکته ای را می‌یافتم که تعداد زیادی از والدین به دلیل نا‌آگاهی، نسبت به آن بی‌اعتنا بودند. یکی از تفاوت‌هایی که میان والدین متمایز و والدین نا‌آگاه وجود دارد، نحوه برخورد والدین متمایز با کودکشان در جهت پرورش مهارت تفکر خلاق در آنها است که در ادامه به اختصار آن را برایتان توضیح میدهم؛

والدین متمایز و پرورش تفکر خلاق در کودکان

از نظر من والدین تنها در قبال رشد و تامین نیازهای جسمی فرزند خود مسئول نیستند, مسئولیت‌های بسیار بزرگتر و مهم‌تری بر عهده‌ی والدین است.

  • یکی از ساده‌ترین این مسئولیت‌ها پرورش کودکان به گونه‌ایست که در آینده‌ی زندگیشان, زمانی که از زیر چتر حمایت‌های لحظه‌به لحظه خانواده خارج شدند بتوانند با شرایط, موقعیت‌ها و مشکلات مختلف کنار بیایند و راه‌حلی برای آنها بیابند به جای آنکه بارها و بارها طعم شکست را بچشند.

 

  • کودکان وقتی مورد حمایت عاطفی والدین خود قرار می گیرند, البته اگر این حمایت مشروط نباشد, با احساس امنیت, اعتماد به خود و دنیای اطرافشان رشد می کنند. اینگونه خود را ارزشمند میابند و با اتکا و اعتماد به توانایی های خود، دست به خلق و کشف کردن می‌زنند.
  • کودکان اگر بدون هیچ چهارچوب ذهنی, فضای کافی برای آزمون و خطا هایشان داشته باشند, جسارت خلق کردن به دست می آورند و به مرور زمان حتی می توانند خلاقانه بیندیشند. کودکی که زمینه پرورش تفکر خلاق در او ایجاد شده باشد برای مشکلات و موقعیت‌هایی که که در آینده پیش رو دارد, راه حل‌هایی خلاقانه ارائه میدهد و زمانی که با یک وضعیت بغرنج روبرو شود, به جای آنکه آن موضوع را تمام شده بداند و خود را کنار بکشد, به دنبال راهکارهای متفاوت می گردد و هربار در نبرد با مشکلات، خود را پیروز میابد.

راهکارهایی برای پرورش تفکر خلاق در کودکان

راهکارهای زیادی برای ایجاد تفکر خلاق در کودکان وجود دارد که در ادامه تعدادی از آنها را برای شما والدین عزیزی که نوع پرورش کودکتان برایتان مهم است و بیش از عموم مردم, خود را در قبال زندگی فرزندتان مسئول میدانید بیان میکنم:

  • والدین برای کمک به رشد خلاقیت کودکشان میتوانند در رابطه با اشیا موجود در محیط پیرامون کودک, اطلاعات کافی به کودک بدهند و اجازه دهند تا آنچه کنجکاوی‌اش را تحریک کرده است در اختیار داشته باشد.
  • بسیار مهم است که در بعضی از بازی‌ها, والدین با کودک همراهی کنند. به عنوان مثال بعد از ساخت یک لگو یا کاردستی, در مورد آن داستانی را به کودک بگویید و از او بخواهید تا آنطور که می‌خواهد و طبق علاقه‌اش آن را تغییر دهد.
  • راه دیگر، تشویق کودک به نقاشی است. نقاشی کردن در شکل‌گیری نوع جدیدی از طرز تفکر درباره‌ی محیط پیرامون و ترسیم آنچه در ذهن است بسیار موثر است.
  • والدین در سنین 2 تا 5 سالگی کودکشان می‌توانند پاسخ سوالات آنها را به‌صورت کامل بیان نکنند و اجازه بدهند که کودک درباره پاسخ‌ها فکر کند. این‌کار به کودک کمک میکند که بیشتر فکر کند و به یک راه‌حل قانع نباشد.
  • به قوه تخیل کودک خود بها بدهید و هیچ‌گاه آن را سرکوب نکنید.
  • هنگام خرید اسباب‌بازی برای کودک خود به جای‌ اسباب‌بازی‌های همگرا( مانند پازل), به دنبال خرید اسباب‌بازی‌های واگرا( مانند لگو ) باشید.
  • همراه با کودکتان به ابرها نگاه کنید و از او بخواهید اشکالی که میبیند را نام ببرد.

  • در آخر، تا آنجا که می‌توانید از کودکتان سوال‌هایی از این دست بپرسید تا کودک برای پاسخ‌دهی از قوه تخیلش استفاده کند:
    • چه اتفاقی می‌افتاد اگر همه‎ی کفش‌های دنیا به یک اندازه بودند؟
    • چرا ما با موهای شانه شده و مرتب از خواب بیدار نمی‌شویم؟
    • چه اتفاقی می‌افتاد اگر شیرها میو میو می کردند؟
    بدین‌ترتیب با انجام چند راهکار ساده شما می‌توانید مهارت تفکر خلاق را در کودکتان پرورش دهید. این مهارت سبب می‌شود تا کودک بیش از آنچه به‌صورت مستقیم با آن رودررو است را تجربه کند. حتی در مواقعی که نیازی به تصمیم‌گیری نیست, این مهارت کمک می‌کند که کودک در برخورد با اتفاقات روزمره زندگی, منعطف باشد و خود را با آن‌ها سازگار کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *